Liam Neeson, Tuam’daki anne ve bebek kurumunda gömülü yüzlerce çocuğun hikâyesini konu alan The Lost Children of Tuam filminin yapımcılığını üstlendiğini ve filmin bu hafta İrlanda’da vizyona girdiğini; Birleşik Krallık’ta ise gelecek ay gösterime gireceğini söyledi. Film, Catherine Corless’un rahibelerin ihmali sonucu yüzlerce çocuğun kaybını araştıran çalışmasını ve bu süreçte ortaya çıkan adli-arkeolojik kazıları ekrana taşıyor. Yayınlanan bilgiye göre, Bon Secours tarikatının St Mary’s anne ve bebek kurumunda 1925–1961 arasında ölen 796 bebeğin gömülü olduğuna inanılan 5.000 metrekarelik sahada süren kazılarda geçen yıldan bu yana uluslararası bir adli arkeoloji ekibi 99 bebeğe ve çocuğa ait iskelet kalıntısı buldu.
Neeson, 2017’de New York Times’da yer alan makaleyi okuduğunda hissettiği şaşkınlık ve utancı hatırladığını, Katolik bir ortamda büyüdüğü için hakikat ve hesap verebilirlik arzusu hissettiğini söyledi. Haberi okumasının ardından Neeson, makalenin haklarını aldı, Corless’u evinde ziyaret etti ve ilk kez yapımcı olarak filmi hayata geçirmek üzere bir ekip topladı. Neeson olayı anlatırken Corless’un “asla hayır kabul etmemesinden” ve yürüttüğü dedektiflik çalışmasının devlet ile kilise arasındaki ilişkiye dair korkunç gerçekleri açığa çıkarmada etkili olduğundan söz etti.
Kazı ve bulgular
Haberde yer alan bilgilere göre kazılar, Corless’un araştırması, bir yargı komisyonu ve İrlanda devletinin sağlanan sözleri üzerine devam ediyor. Tuam vakası, devlet ve dini kurumların işlettiği kuruluşlarda kadınlara ve çocuklara yönelik yaygın kötü muamelenin parçası olarak görülüyor; Tuam’u ayıran noktalar arasında bazı bebeklerin kullanılmayan bir yeraltı fosseptiğine gömülmüş olması gibi rahatsız edici ayrıntılar yer alıyor. Kaynaklar, mezar alanının büyüklüğü ve süren arkeolojik çalışmanın bulgularını somut rakamlarla aktarıyor.
Corless’un araştırma süreci haberde ayrıntılı veriliyor: Eski bir tekstil fabrikası sekreteri ve yerel tarihe merakı olan Corless, bir deneme için başladığı araştırmada yetkililer ve Bon Secours tarikatı tarafından oyalansa da 796 çocuğun ölüm ve gömü kayıtlarının olmadığını tespit etti; kurum 1961’de kapatılmış ve yıkılmıştı. Film, Dan Barry’nin New York Times makalesine dayanıyor ve Corless’un saptamalarını dramatize ediyor.
Film yapımı ve tepkiler
Filmin senaryosunu Rebecca Lenkiewicz yazdı, yönetmenliğini Frank Berry üstlendi. Erken eleştiriler filmin hassas ve etkileyici olduğunu söylüyor; Monica Dolan’ın başroldeki performansı özellikle güçlü bulundu. Corless, Dolan’ın kendisini doğal ve yere yakın bir şekilde canlandırdığını, İngiliz aksanına rağmen kendisini yakaladığını belirtti. Corless ayrıca Andrew Bennett’ın canlandırdığı kocası Aidan’ın kişiliğini ve çiftin ilişkisini de başarıyla yansıttığını söyledi.
Corless filmini üç kez izlemiş: ailesi ve hayatta kalanlar için iki özel gösterim ve Galway film festivali Fleadh’daki galası; festivalde film en iyi İrlanda filmi ödülünü aldı. Corless izlenimlerini ‘‘Biz sıradan insanlarız. Bir çiftlik sahibi aileyiz. Hakkımızda bir film yapılması inanılmazdı. Çok saygıyla yapılmış, arada küçük bir mizah unsuru da var ve insanı çok güçlü şekilde etkiliyor’’ sözleriyle ifade etti.
Yönetmen Frank Berry, filmin Corless’un dürüstlüğünü ve ısrarını gösterdiğini, çalışmalarının İrlanda hakkında çok zor gerçekleri açığa çıkardığını ve tek bir kişinin büyük şeyler başarabileceğini anlattığını söyledi.
