ABD'de bu hafta vizyona giren Lance Oppenheim imzalı Primetime filmi, Dateline NBC'nin To Catch a Predator adlı paedofil avı şovunun televizyonlaştırılmasının yarattığı etik, adalet ve seyirci voyeurizmi tartışmalarını merkeze alıyor. Filmin açılış sahnesinde Long Beach, California'dan bir adamın 13 yaşında olduğunu sandığı biriyle cinsel ilişkiye girmek üzereyken gazeteci Chris Hansen tarafından yakalanması gösteriliyor; film Hansen karakterinin dizesiyle bir toplumsal kırılma noktası öneriyor: "Eskiden her köyde bir utanç direği olurdu. Şimdi her oturma odasında bir televizyon var."

Filmin gerçek Chris Hansen, filmi görmeden onu "hakaret" ve "kimlik hırsızlığı" olarak niteledi; Guardian yönetmen Lance Oppenheim ve araştırmacı gazeteci Luke Dittrich'e ulaşmayı denedi ama yanıt alamadı. Hansen, başka platformlarda Primetime'ı eleştirdi ve oyuncu tercihi hakkında yorum yaptı; USA Today ile konuşmasında filmin onun kurduğu markayı sömürmeye çalıştığını söyledi. Ayrıca Hansen, film gösterimlerinden önce kendi gerçek suç yayın ağı TruBlu'nun reklamlarını alarak oynatıyor.

Haberin kaynakları, Primetime'ın Dateline NBC'nin orta-2000'lerde yayınlanan ve çevrimiçi sohbet odalarında küçük yaşta kişilerle cinsel ilişki kurmayı hedefleyen erkekleri tuzağa düşüren To Catch a Predator programından doğrudan etkilendiğini vurguluyor. Programda gönüllü izleme grubu Perverted Justice, kendini reşit olmayan bir genç olarak gösterip yetişkinlerle yazışıyor; daha sonra sahte bir evde oyuncu decoy'lar bekleyerek şüphelileri Hansen'in kameradan sorgulamasına ve polisin gözaltına almasına olanak sağlıyordu.

To Catch a Predator formatı izleyicide büyük ilgi topladı; kaynağa göre 2006-07 sezonunda bölüm başına ortalama 7 milyon izleyiciye ulaştı ve Hansen "Have a seat" yaklaşıyla tanındı. Ancak operasyon 2006'da ölümcül bir olaya dönüştü: Rockwall County, Teksas'ta savcı yardımcısı Bill Conradt'ın bir tuzak sırasında intihar ettiği, bunun üzerine dava ve uzun gazetecilik soruşturmalarının açıldığı; sonuçta bölüm 2008'de iptal edildi.

Haberde ayrıca yıllar önce eyalet ve yerel kolluk kuvvetlerinin internetten cinsel taciz vakalarıyla sessizce başa çıkmaya çalıştığı; Kentucky'de dönemin savcılarından Greg Stumbo'nun eyalet liderliğinde yapılan operasyonlarda Perverted Justice ile işbirliği yapıldığı ve Kentucky operasyonlarının 20'den fazla tutuklamayla sonuçlandığı anlatılıyor. Stumbo, ekibin delilleri dava süreci sürerken ağ yapımcılarına vermediğini ve amaçlarının "Kentucky'ye gelmeyin" dedirtmek olduğunu belirtiyor; tuzak düzenlemesinin entrapment (kandırma) sınırını aşıp aşmadığı sorusuna kararlı bir şekilde aşılmadığını savunuyor.

Perverted Justice'in kurucusu Xavier Von Erck, haberin önemli aktörlerinden; Von Erck Guardian'a yazdığı e-postada örgütünün Dateline NBC için vazgeçilmez olduğunu, kendisine atfedilen bazı sahne ve ifadelerin filmde uydurulduğunu iddia ediyor. Von Erck, kuruluşunun 600'ün üzerinde mahkumiyet ve %99,1 iddia edilen mahkumiyet oranı sağladığını, entrapment suçlamalarını ise reddettiğini söylüyor. Filmin kendisi ve örgütü hakkında "kasıtlı olarak kötüleyici" tasvirler yaptığını öne sürüyor.

Belgesel yönetmeni David Osit (Predators) ve diğer kaynaklar, To Catch a Predator formatının izleyicideki utanç/seyir zevki ekseninde nasıl çalıştığını ve bunun sosyal medyanın yükselişiyle birlikte daha da keskinleşen bir örneklik oluşturduğunu tartışıyor. Osit, şovun hem iğrenç hem de eğlenceli olabildiğini, izleyicinin ebeveynlerle, Hansen'le veya yakalananların en kötü günüyle empati kurabileceğini; ama esas mesele olarak "biz kimiz, neden bundan zevk alıyoruz" sorusunun daha ilginç olduğunu söylüyor ve programın insanları insanlıktan çıkarmaya yatkın bir ceza biçimini normalleştirdiğini savunuyor.

Guardian, Oppenheim ve Dittrich'e ulaşamadığını; Hansen'in doğrudan yanıt vermediğini bildiriyor fakat Hansen'in filmle ilgili eleştirilerini ve gösterimler öncesi reklam hamlesini not düşüyor. Primetime'ın ABD vizyonu, Avustralya 29 Ekim ve Birleşik Krallık 30 Ekim gösterimleri kaynak metninde geçiyor; haber film, program ve aralarındaki hukuki, etik ve toplumsal tepki tarihçesini aktarmaya odaklanıyor.

Kaynak: The Guardian CultureKaynağa git ↗Yayın:
← Tüm haberlere dön