Birleşik Krallık ve ABD’de artan yalnızlık verileri eşliğinde, son dönemde arkadaşlık vaadiyle ücretli uygulamalar ve sosyal etkinliklerin sayısında belirgin bir artış olduğu dikkat çekiyor. The Guardian için yazan Elle Hunt, bu girişimlerin “yeni bir arkadaşınızı” algoritmalarla veya ücretli buluşmalarla vaat ettiğini, bunun bir toplumsal çözüm olarak mı yoksa ticarî bir fırsat olarak mı görülmesi gerektiğini tartışıyor.
Hunt, YouGov verileri referansıyla Britanyalıların yüzde 15’inin yakın arkadaşı olmadığını, yüzde 8’inin ise hiç arkadaşı olmadığını hatırlatıyor ve benzer tabloyun ABD’de de gözlendiğini belirtiyor. Bu boşluğun, Cliq, PLY (People Like You), RealRoots ve 222 gibi uygulamalarla birlikte supper club’lar, book club’lar ve ücretli koşu grupları gibi yerel buluşma organizasyonlarının ortaya çıkmasına zemin hazırladığını yazıyor.
Makale, uygulamaların farklı vaadlerine dikkat çekiyor: bazıları algoritmik eşleştirme öneriyor, bazıları “Make new friends. Guaranteed” gibi kullanıcı memnuniyeti vaatleriyle öne çıkıyor; 222 ise “arkadaş yapma servisi değil” olduğunu iddia edip insanlara uyumlu kişilerle deneyimler sunmayı teklif ediyor. Yerel organizasyon örnekleri arasında CircleUp’ın ücretli üyeler için İngiltere genelinde düzenli sosyal karışım etkinlikleri ve Gathering Tables adlı girişimin "küratörlü misafir karması" için kişi başı 145 sterlin gibi ücretler aldığı gösteriliyor.
Hunt, bu hizmetlerin fiyatlandırmasının bazen katılım bağlılığı sağlamak için gerekçe gösterildiğini aktarıyor; PLY kurucusunun “ücretsiz olduğunda insanlar sıklıkla gelmiyor” şeklindeki gerekçesi örnekleniyor. Ancak yazara göre, arkadaşlığa duyulan ihtiyaç bu servisleri değerli kılan temel talep olduğundan, bu tür girişimler aslında bir marka yatırımı ve ekstra harcama fırsatı yaratıyor; yani sosyal bağlantıya aracılık ederken ticarî amaçlar ön planda olabiliyor.
Yazar, ücretli buluşmaların gerçek bağlantılar kurma fırsatı sağlayabileceğini kabul etmekle birlikte, ödemenin kendisinin arkadaşlığı “imal edemeyeceğini” vurguluyor. Gerçek toplulukların zaman, ortak yatırım ve karşılıklı dayanıklılık gerektirdiğini, bazen ücretli etkinliklerin bir randevu sağladığını ama gerçek ilişkinin bu ortamda oluşmasının garanti olmadığını belirtiyor.
Hunt, bu trendin toplumun daha geniş bir ‘‘bağlılık eksikliği’’ hissettiğini gösterdiğini söylüyor; birçok insan mevcut sosyal ağından memnuniyetsiz ve daha besleyici bir çevrenin var olabileceğine dair beklenti taşıyor. Bu algı markaların topluluğu paketleyip satma girişimlerini teşvik ediyor, fakat gerçek topluluğun indirilemez/ satın alınamaz olduğu uyarısı tekrarlanıyor.
Makalede kolaylık vaatlerinin sıkça öne çıkarıldığına değiniliyor: Cliq gibi servislerin “insanları bulmanın zor olmaması gerektiği” iddiaları yer alıyor. Yazara göre kısa yollar veya “yatırımın karşılığı bekleme” yaklaşımı, otantik ilişkilerin doğasını zedeleyebilir; gerçek arkadaşlıklar karşılık beklentisi olmadan, zaman içinde kurulan bağlarla oluşuyor.
Son olarak Hunt, ücretli hizmetlerin varlığının yeni insanlarla tanışma ihtiyacının bir göstergesi olduğunu kabul ediyor ama bireyleri üçüncü taraflara duygusal yakınlık ihtiyacını emanet etmeden önce kendi sosyal inisiyatiflerini sorgulamaya çağırıyor. Yazıda ücretsiz ama yapılandırılmış bir örnek olarak Austentatious tiyatrosu öncesinde yalnız bilet sahiplerinin gösteri öncesi ücretsiz bir şekilde kaynaşmaya davet edilmesi anekdotu paylaşılıyor; bu tür gönüllü ve mevcut taahhütler etrafında şekillenen etkinliklerin de yeni bağlar için ortam sağlayabileceği belirtiliyor. Makaleyi Elle Hunt kaleme aldı; metin yorum/deneme türünde bir değerlendirme sunuyor.



