Britanya Kütüphanesi, Booker ödüllü yazar AS Byatt’in yazın hayatına ışık tutan geniş arşiv koleksiyonunu satın aldı; koleksiyon 68 kutudan oluşuyor ve yazarın el yazısı taslakları, çalışma notları, günlükleri ve yazışmalarını içeriyor. Kütüphane yetkilileri ve Byatt’in editörü, materyalin yazarın zihninin ve yaratım sürecinin görünür hale gelmesini sağladığını vurguluyor.
Arşivde Possession romanının el yazısı taslakları başta olmak üzere 1978 tarihli The Virgin in the Garden ve 2009 yılında Booker kısa listesine giren The Children’s Book ile ilgili materyaller yer alıyor. British Library küratörleri, koleksiyonun son yıllarda kütüphanenin yaptığı en önemli çağdaş edebi edinimlerden biri olduğunu belirtiyor.
Byatt’in editörü Jenny Uglow, koleksiyona ilişkin olarak yazarın eserlerinin arkasındaki ‘‘binlerce küçük ipliği’’ görünür kıldığını söylüyor. Uglow, Byatt’in kitaplarının son hâline ulaşmadan önce sahne sahne her şeyi düşünüp çalıştığını; bir kitabı yazmaya karar verdikten sonra bunun iki, üç ya da dört yılını harcadığını ve taslaklarda kronoloji ile karakter ilişkilerini titizlikle çözdüğünü anlatıyor.
Koleksiyon, Byatt’in gençlik yıllarından itibaren tuttuğu kişisel günlükleri ve erken dönem refleksiyonlarını da içeriyor; örneğin yirmi yaşındaki Byatt’in günlüklerinden biri, o yaşta ‘‘Kendimi yazar olarak ciddiye alıyor muyum? Hayır, sanmıyorum.’’ diye yazdığını aktarıyor, aynı zamanda yirminci doğum gününe dair ‘‘Bugün, her şeyi yapabileceğimi biliyorum. Ama henüz değil.’’ satırları da arşivde bulunuyor. Bu notlar, yazarın entelektüel güvencesi ile dönemsel kendinden şüpheleri arasındaki beraberliği gösteriyor.
Uglow, Byatt’in çok hızlı düşünen, ‘‘sabah üç gibi’’ zihinsel hıza sahip biri olduğunu, çalışırken araştırmayı, hayal gücünü ve el emeğini birbirine bağladığını söylüyor; Byatt el yazısıyla çalışmaya 2000’ler ve 2010’lara kadar devam etmiş. Bu yönleri arşiv belgeleri üzerinden izlemek, araştırmacılara eserlerin ham malzemesini, fikir sınamalarını ve yazım sürecindeki karar anlarını takip etme imkânı verecek.
Koleksiyon aynı zamanda Byatt’in diğer yazarlara, örneğin Iris Murdoch’a yazdığı mektuplar ve genç yazarlara yönelik değerlendirmelerini de barındırıyor; Uglow, Byatt’in gelecek vadeden yazarlara sevindiğini ve onlara bağlılık gösterdiğini belirtiyor. Ayrıca arşivde, Byatt’in genç bir kadın olarak ABD’de bulunduğu döneme ait gözlemleri de yer alıyor; örnek olarak Amerikan kadınlarına ilişkin tartışmalı bir değerlendirmesi aktarılıyor.
British Library’nin çağdaş edebi ve yaratıcı arşiv küratörlerinden Helen Melody, Byatt’in İngiliz edebiyatının merkezinde yer aldığını ve koleksiyonun araştırmacılar için çok önemli bir kaynak olacağını ifade ediyor. Kütüphane, 68 kutunun kataloglanmasının tamamlanmasının iki yılı bulabileceğini tahmin ediyor ve kataloglama sürecinin ardından materyalin daha geniş erişime açılacağı anlaşılıyor.
Byatt, 1936’da Sheffield’da doğmuş; Cambridge’de İngilizce okumuş, ardından Bryn Mawr College ve Oxford’da eğitimini sürdürmüş; 1983’e kadar üniversitelerde ve sanat okullarında ders verdikten sonra tam zamanlı yazarlığa geçmiş ve 2023’te 87 yaşında vefat etmiş olarak haberde yer alıyor. Haberde belirtilen bilgiler, koleksiyonun ediniş gerekçesi, içerdiği özgün materyaller ve kataloglama süresi gibi somut ayrıntıları araştırmacıların ve edebiyat meraklılarının incelemesine olanak sağlayacak şekilde aktarıyor.
