The Guardian'da yayımlanan makalede psikiyatrist ve The Thinking Mind podcast sunucusu Alex Curmi, çevrimiçi çağda karizmayı bir uyarı işareti olarak görmemiz gerektiğini savunuyor. Yazı, bir barda geçen ve kolaylıkla ikna edici görünen bir yabancıyla yapılan sohbetten yola çıkarak, insanların karizmatik iletişime nasıl kolayca kapılabildiğini ve bunun toplumda giderek daha yaygın zararlar doğurduğunu öne sürüyor.
Yazar, internet beslemeleri ve takip ettiğimiz kanalların bizi yankı odalarına hapsettiğini; aşılar, iklim, cinsiyet, jeopolitik ve hatta Dünya'nın şekli gibi konularda kutuplaşma ve absürt inançların yaygınlaşmasına katkıda bulunduğunu belirtiyor. Makalede bu tür bölünmüşlüğün ilişkileri zedelediği ve yakın çevreyi yabancılaştırdığı vurgulanıyor.
Curmi karizmanın sihirli bir X faktörü olmadığını, aksine öğrenilebilen veya doğuştan gelen beceriler ve davranışlardan oluştuğunu yazıyor. Psikiyatrist olarak kendi deneyimlerinden örnek veriyor; podcast yayıncılığı sırasında konuşma tonunu, hızını ve hacmini değiştirmenin dinleyici çekmede etkili olduğunu, dolayısıyla karizmatik iletişimin kasıtlı olarak kullanılabildiğini anlatıyor.
Yazar, özellikle uzmanlık gerektiren alanlarda deneyimi olmayan kişilerin kendinden emin görünerek gerçeği çarpıtmasının tehlikesine dikkat çekiyor. Tarih boyunca diktatörler, tarikat liderleri ve dolandırıcılar gibi figürlerin çekiciliği kullanarak çıkar sağladığını hatırlatıyor; farkın günümüzdeki ölçekte olması olduğunu, teknolojinin bu tür cazibeyi hızla milyonlara ulaştırdığını söylüyor.
Makale, 2024 ABD seçimlerini örnekleyerek söz konusu dönemin "podcast seçimi" olarak anıldığını ve adayların (Curmi'ye göre Trump daha başarılı olmak üzere) milyonlara doğrudan iyi hisler vererek ulaştığını belirtiyor; yazar, iyi duygularla yayılan içeriklerin politika yerine vibe üzerinden etkili olduğunu vurguluyor. Ayrıca herhangi bir kişinin çekicilikle viral olabileceğine dikkat çekiliyor.
Evrimsel bir perspektif sunan Curmi, insanın tarihsel olarak küçük kabilelerde yaşayan ve sürekli gözlem imkânı olduğu toplumlara adapte olduğunu; geçmişte yüzeysel cazibe hızla açığa çıkabilecekken günümüzde teknolojinin insanların kırıcı yönlerini gizleyip sadece en parlak parçalarını sunduğunu yazıyor. Bu bağlamda Ruby Franke örneği veriliyor: Çok sayıda abonesi olan ebeveyn vlogger'ın çocuk istismarı nedeniyle hapse girmesi, çevrimiçi cazibenin aldatıcı olabileceğine dair somut bir örnek olarak gösteriliyor.
Çözüm önerileri olarak Curmi eleştirel düşünceyi kolektif bir bağışıklık sistemi gibi görmeyi, gençlerin kaynak değerlendirmeyi, bilgi yorumlamayı ve önyargıyı tanımayı öğrenmelerini önermeyi savunuyor. Kendinden emin görünüm ile gerçeği ayırma becerisinin temel bir yaşam becerisi olması gerektiğini, duygusal olarak çekildiğimiz bir bakış açısına karşı karşıt argümanlara bakmanın rutin hâle getirilmesini ve fikri değiştirmeyi olumlu görmenin gerekli olduğunu belirtiyor.
Son olarak yazar, ortalama bir kişinin kendini ikna edici iletişim temellerini öğrenmesinin iki yönlü fayda sağlayacağını; hem gerçekten değerli bir şeyi ifade edebilmeyi hem de aldatmaya çalışana karşı daha uyanık olmayı sağlayacağını söylüyor. Curmi makaleyi, karizmanın bizi şüpheye sevk etmesi gerektiği çağrısıyla bitiriyor ve kendi iletişim tarzını, önemli konuları tartışırken daha fazla olguya bırakma niyetiyle gözden geçireceğini belirtiyor. Makale aynı zamanda okuyucuya ek kaynaklar da sunuyor.
